7 - Đường Sô 6 , P An Lạc , Q Bình Tân , HCM
NỘI SOI TIÊU HOÁ
05-06-2024
I/ Đối tượng được chỉ định và không được chỉ định nội soi tiêu hóa
Các loại nội soi tiêu hóa phổ biến trong các bệnh viện hiện nay như nội soi thực quản, nội soi dạ dày, nội soi đại tràng, nội soi trực tràng… thường được chỉ định cho mục đích tầm soát hoặc điều trị một số tình trạng về đường tiêu hóa.
1. Chỉ định nội soi tiêu hóa
Người bị xuất huyết tiêu hóa, thiếu máu không rõ nguyên nhân, thiếu máu Biermer; đau thượng vị, loét dạ dày, hành tá tràng, ung thư dạ dày, viêm dạ dày, polyp dạ dày; hẹp môn vị; giun chui ống mật; viêm ruột mãn tính (Crohn); tiền sử gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng; máu ẩn trong phân dương tính; tiêu chảy kéo dài không rõ nguyên nhân, tiêu chảy cấp tính, rối loạn đại tiện, đi ngoài phân đen; viêm túi thừa; các bệnh về đại trực tràng; kiểm tra những bất thường được phát hiện trên chụp CT, MRI, X-quang, siêu âm; kiểm tra định kỳ người có polyp, chỉ định đối với cắt polyp; lấy dị vật; cầm máu; nong chỗ hẹp; điều trị xoắn đại tràng hoặc manh tràng hoặc cả hai; soi đại tràng theo dõi trong quá trình điều trị; soi kiểm tra định kỳ sau cắt polyp; viêm đại tràng có loạn sản nặng, ung thư đại trực tràng. (3)
2. Chống chỉ định nội soi tiêu hóa
Người mắc các bệnh lý ở thực quản, có nguy cơ thủng thực quản khi nội soi như bỏng thực quản do hóa chất, người mắc bệnh lý phình giãn động mạch chủ, suy tim, suy hô hấp, nhồi máu cơ tim, cao huyết áp; khó thở; xơ gan cổ trướng; ho nhiều; gù vẹo cột sống; tụt huyết áp < 90/60 mmHg; người quá già yếu và suy nhược; bệnh nhân tâm thần không thể phối hợp; viêm phúc mạc; thủng đại tràng, mới mổ đại tràng, tiểu khung; phình động mạch chủ bụng; bệnh túi thừa cấp tính; bệnh nhân bị tắc mạch phổi; bệnh nhân đang trong tình trạng sốc; thai kỳ (3 tháng đầu và 3 tháng giữa).
II/ Phương pháp nội soi tiêu hóa
Phương pháp nội soi tiêu hóa có hai dạng, nội soi thường và nội soi không đau. Người bệnh có thể được chỉ định hoặc lựa chọn phương pháp nội soi tiêu hóa theo đề xuất của bác sĩ.
1. Nội soi tiêu hóa thường
Là nội soi không gây mê, người bệnh được nội soi trong trạng thái hoàn toàn tỉnh táo và có thể theo dõi được toàn bộ quá trình nội soi diễn ra. Do không được gây mê nên sau khi nội soi, người bệnh thường bị ám ảnh bởi cảm giác đau tức cổ họng (nội soi trên), đau tức bụng hậu môn (nội soi dưới), khó chịu, nôn ói, đau thắt khi ống nội soi được luồn vào đường tiêu hóa.
2. Nội soi tiêu hóa không đau
Là gây mê hoặc tiền mê trước khi luồn dụng cụ vào trong đường tiêu hóa. Sau khi được gây mê, người bệnh sẽ ngủ thiếp đi và không quan sát được quy trình nội soi tiêu hóa diễn ra như thế nào. Nhờ vậy, người bệnh cũng không có cảm giác đau, khó chịu và bị ám ảnh khi ống nội soi được luồn vào đường tiêu hóa.
III/ Biến chứng nào có thể xảy ra trong hoặc sau khi nội soi?
“Một số biến chứng có thể gặp phải trong hoặc sau khi nội soi tiêu hóa nếu bác sĩ thao tác không đúng quy trình kỹ thuật, sự cố trang thiết bị, không có phương tiện theo dõi người bệnh hoặc đường tiêu hóa của người được nội soi quá nhạy cảm. Do đó, điều quan trọng là người dân cần đi nội soi tiêu hóa ở các bệnh viện uy tín, chuyên nghiệp, có đủ trang thiết bị, trang thiết bị hiện đại thì càng tốt, và bác sĩ lành nghề, giàu kinh nghiệm để tránh các rủi ro không mong muốn như rách, thủng đường tiêu hóa gây xuất huyết và nhiễm trùng ổ bụng ” – bác sĩ Lâm cho biết thêm.
1. Nội soi tiêu hóa có đau không?
Nội soi tiêu hóa thường (không gây mê hoặc tiền mê) có gây cảm giác khó chịu, đau tức cổ họng, đối với phương pháp nội soi trên, hoặc đau tức bụng, hậu môn đối với phương pháp nội soi dưới. Tuy nhiên, phương pháp nội soi tiêu hóa không đau (có gây mê hoặc tiền mê) thì người bệnh sẽ không cảm thấy đau tức, khó chịu.
2. Nội soi có tầm soát được ung thư đường tiêu hóa không?
Hiện nay, nội soi là một trong những phương pháp hiệu quả hàng đầu trong việc tầm soát, phát hiện sớm ung thư tiêu hóa, được các bệnh viện áp dụng. Bác sĩ Lâm khuyến cáo: “Người dân nên làm nội soi tiêu hóa định kỳ ngay cả khi không có các triệu chứng bất thường để tầm soát, phát hiện bệnh sớm, nhất là các loại ung thư tiêu hóa dễ mắc phải, nhưng hầu như không bộc lộ triệu chứng rõ ràng như ung thư dạ dày, đại trực tràng”. (1)
IV/ Khám nội soi tiêu hóa ở đâu tốt và chi phí bao nhiêu?
Nội soi tiêu hóa đã được triển khai rộng rãi ở nhiều bệnh viện trong cả nước, tuy nhiên không phải bệnh viện nào cũng xây dựng được một quy trình thăm khám, chẩn đoán, điều trị theo phác đồ cá thể hóa chuyên sâu, hiệu quả.
Do đó, người dân nên đến bệnh viện, phòng khám nội soi tiêu hóa uy tín, có đội ngũ bác sĩ tay nghề giỏi, giàu kinh nghiệm, được trang bị hệ thống máy móc, thiết bị hiện đại để được tầm soát, chẩn đoán, hội chuẩn và điều trị chuyên sâu ngay khi phát hiện bệnh. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời không chỉ tăng khả năng chữa khỏi bệnh, mà còn giảm chi phí điều trị, mau phục hồi (đối với bệnh lý tiêu hóa lành tính) và kéo dài sự sống (đối với ung thư tiêu hóa).
Nội soi tiêu hóa tại Trung tâm Nội soi & Phẫu thuật nội soi tiêu hóa : giúp tầm soát sớm các bệnh lý về đường tiêu hóa, hội chẩn, xây dựng phác đồ điều trị ngay khi phát hiện bệnh lý, tăng hiệu quả điều trị và phục hồi, hạn chế việc đi lại, thăm khám nhiều lần gây mất thời gian và cơ hội được chạy chữa sớm.
Không chỉ có đội ngũ chuyên gia đầu ngành, bác sĩ giỏi nghề, giàu kinh nghiệm, tận tâm mà còn được trang bị các thiết bị, máy móc kỹ thuật cao, mới và hiện đại hàng đầu hiện nay về chuyên khoa nội soi như Hệ thống phẫu thuật nội soi CV170 - CV 190 / OLYMPUS
V/ Ưu điểm của phương pháp nội soi không đau :
– Không có cảm giác đau: Đối với phương pháp nội soi không đau bệnh nhân sẽ không phải chịu cảm giác, buồn nôn, khó chịu trong lúc nội soi so với phương pháp nội soi thông thường.
– An Toàn: Tùy vào mỗi trường hợp cụ thể Bác sĩ sẽ có những chỉ định riêng về liều lượng thuốc gây mê phù hợp cho hiệu quả gây mê ngắn do vậy sẽ không ảnh hưởng đến sức khỏe. Hạn chế được một số tai biến trong quá trình nội soi như trật khớp, tăng huyết áp.
– Chính xác: Phương pháp Nội soi không đau cho hình ảnh rõ nét và chính xác hơn do người bệnh nằm yên trong quá trình nội soi.
– Tiết kiệm thời gian: Đối với phương pháp nội soi không đau sẽ cho kết quả nhanh chóng chỉ trong khoảng thời gian 15 đến 20 phút. Giúp tiết kiệm thời gian thăm khám cho khách hàng
- Ưu điểm của các máy nội soi này là ngoài nội soi ánh sáng trắng thông thường, hệ thống còn có chức năng dải tần ánh sáng hẹp (NBI), nội soi phóng đại, với hình ảnh nội soi NBI có độ phân giải và độ tương phản cao nên dễ dàng hơn phát hiện và sàng lọc và chẩn đoán ung thư tiêu hóa ở giai đoạn sớm. Một khi tổn thương ung thư được phát hiện ở giai đoạn sớm, tùy theo tính chất tổn thương, sẽ được cắt theo phương pháp cắt niêm mạc (EMR), hoặc cắt bóc tách dưới niêm mạc (ESD) qua nội soi ống mềm, mà không phải trải qua phẫu thuật.
Không chỉ vậy, nhằm đảm bảo vô trùng các máy nội soi bệnh viện còn trang bị thêm máy rửa dây soi tự động và hệ thống lọc nước RO.
- Với ưu thế này, các máy nội soi NBI có thế mạnh lớn trong khả năng theo dõi và phát hiện bệnh ung thư đường tiêu hóa ở giai đoạn sớm dựa trên những biến đổi nhỏ nhất của niêm mạc, cấu trúc mô và mạch máu.
Có 3 loại nội soi dạ dày bao gồm:
1. Nội soi dạ dày thường :
Nội soi dạ dày thường là phương pháp nội soi dạ dày không gây mê, được thực hiện trong khoảng 15-20 phút. Bác sĩ sẽ xịt thuốc tê vào phần họng và thực quản để giảm cảm giác khó chịu khi đưa ống soi vào.
| ƯU ĐIỂM | NHƯỢC ĐIỂM |
|---|---|
| – Chi phí thấp – Không cần gây mê nên bệnh nhân có thể tỉnh táo trong quá trình nội soi – Có thể thực hiện tại nhiều cơ sở y tế |
– Có thể gây khó chịu, đau đớn cho bệnh nhân – Không thể thực hiện các thủ thuật điều trị phức tạp |
Chỉ định đối tượng
Nội soi dạ dày thường là phương pháp nội soi dạ dày đơn giản, an toàn, có thể phát hiện và chẩn đoán chính xác nên phù hợp hầu hết các đối tượng.
Cách thực hiện nội soi dạ dày thường
Bệnh nhân sẽ được nằm ngửa trên giường, bác sĩ sẽ đưa ống soi mềm qua đường miệng hoặc mũi, xuống thực quản, dạ dày và tá tràng. Ống soi có gắn camera và đèn, giúp bác sĩ quan sát hình ảnh bên trong ống tiêu hóa trên.
Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể thực hiện các thủ thuật sau:
- Lấy mẫu mô để sinh thiết: Đây là thủ thuật lấy một mẫu mô nhỏ ở vị trí bất thường trong dạ dày để xét nghiệm, giúp chẩn đoán chính xác bệnh lý.
- Cắt polyp: Polyp là những khối u lành tính phát triển ở niêm mạc dạ dày. Bác sĩ có thể sử dụng dụng cụ cắt polyp để loại bỏ polyp, giúp ngăn ngừa polyp phát triển thành ung thư.
- Cầm máu: Nếu có chảy máu trong dạ dày, bác sĩ có thể sử dụng dụng cụ cầm máu để cầm máu.
Chuẩn bị nội soi dạ dày thường
Trước khi nội soi dạ dày thường, bệnh nhân cần chuẩn bị theo hướng dẫn của bác sĩ, bao gồm:
- Chế độ ăn uống: Bệnh nhân cần nhịn ăn ít nhất 6 tiếng trước khi nội soi.
- Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ: Bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân sử dụng thuốc giảm đau, thuốc an thần, thuốc kháng sinh,… trước khi nội soi.
- Thông báo cho bác sĩ về các bệnh lý nền, dị ứng thuốc,…
Sau nội soi dạ dày thường
- Không ăn uống trong vòng 2 tiếng sau nội soi
- Thông báo cho bác sĩ nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như đau bụng, nôn mửa,…
2. Nội soi dạ dày NBI
Nội soi dạ dày NBI (Narrow Band Imaging) là phương pháp nội soi sử dụng ánh sáng hẹp với bước sóng415nm và 540nm để tạo ra hình ảnh rõ nét hơn về niêm mạc dạ dày. Nhờ đó, bác sĩ có thể phát hiện và chẩn đoán chính xác các tổn thương nhỏ, khó phát hiện bằng nội soi thường.
| ƯU ĐIỂM | NHƯỢC ĐIỂM |
|---|---|
| – Có thể phát hiện các tổn thương nhỏ, khó phát hiện bằng nội soi thường – Có thể chẩn đoán chính xác các bệnh lý đường tiêu hóa trên, bao gồm ung thư dạ dày, viêm loét dạ dày tá tràng, polyp dạ dày,… – Có thể thực hiện các thủ thuật điều trị phức tạp |
– Chi phí cao hơn nội soi dạ dày thường – Cần sử dụng máy nội soi chuyên dụng |
Chỉ định cho đối tượng
Nội soi dạ dày NBI là phương pháp nội soi dạ dày tiên tiến, có thể phát hiện và chẩn đoán chính xác các tổn thương nhỏ, khó phát hiện bằng nội soi thường. Phương pháp này được chỉ định cho các trường hợp sau:
- Người có các triệu chứng nghi ngờ bệnh lý đường tiêu hóa trên
- Người có tiền sử gia đình mắc các bệnh lý đường tiêu hóa trên
- Người có yếu tố nguy cơ mắc bệnh lý đường tiêu hóa trên
Cách thực hiện nội soi dạ dày NBI
Nội soi dạ dày NBI được thực hiện tương tự như nội soi dạ dày thường. Bác sĩ sẽ đưa ống soi mềm qua đường miệng hoặc mũi, xuống thực quản, dạ dày và tá tràng. Ống soi có gắn camera và đèn, giúp bác sĩ quan sát hình ảnh bên trong ống tiêu hóa trên.
Trong quá trình nội soi, bác sĩ sẽ sử dụng ánh sáng hẹp với bước sóng 415nm và 540nm để tạo ra hình ảnh rõ nét hơn về niêm mạc dạ dày. Nhờ đó, bác sĩ có thể phát hiện và chẩn đoán chính xác các tổn thương nhỏ, khó phát hiện bằng nội soi thường.
Chuẩn bị nội soi dạ dày NBI
Trước khi nội soi dạ dày NBI, bệnh nhân cần chuẩn bị theo hướng dẫn của bác sĩ, bao gồm:
- Chế độ ăn uống: Bệnh nhân cần nhịn ăn ít nhất 6 tiếng trước khi nội soi.
- Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ: Bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân sử dụng thuốc giảm đau, thuốc an thần, thuốc kháng sinh,… trước khi nội soi.
- Thông báo cho bác sĩ về các bệnh lý nền, dị ứng thuốc,…
Sau nội soi dạ dày NBI
Sau nội soi dạ dày NBI, bệnh nhân cần lưu ý:
- Không ăn uống trong vòng 2 tiếng sau nội soi
- Thông báo cho bác sĩ nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như đau bụng, nôn mửa,…
3. Nội soi dạ dày gây mê
Nội soi dạ dày gây mê là phương pháp nội soi dạ dày trong khi người bệnh được gây mê toàn thân. Trong quá trình nội soi, bệnh nhân sẽ không cảm thấy đau đớn, khó chịu hay buồn nôn.
| ƯU ĐIỂM | NHƯỢC ĐIỂM |
|---|---|
| – Bệnh nhân không cảm thấy đau đớn, khó chịu hay buồn nôn – Có thể thực hiện các thủ thuật điều trị phức tạp – An toàn và ít biến chứng |
– Chi phí cao hơn nội soi dạ dày thường – Bệnh nhân cần có người thân đi theo – Bệnh nhân cần nghỉ ngơi sau khi nội soi |
Chỉ định cho đối tượng
Nội soi dạ dày gây mê là phương pháp nội soi dạ dày an toàn và hiệu quả, được chỉ định cho các trường hợp sau:
- Người có các triệu chứng nghi ngờ bệnh lý đường tiêu hóa trên
- Người có tiền sử gia đình mắc các bệnh lý đường tiêu hóa trên
- Người có yếu tố nguy cơ mắc bệnh lý đường tiêu hóa trên
- Người không thể chịu đựng được cảm giác khó chịu khi nội soi dạ dày thường
- Người cần thực hiện các thủ thuật điều trị phức tạp
Cách thực hiện nội soi dạ dày gây mê
Bệnh nhân sẽ được nằm ngửa trên giường, bác sĩ sẽ đưa ống soi mềm qua đường miệng hoặc mũi, xuống thực quản, dạ dày và tá tràng. Ống soi có gắn camera và đèn, giúp bác sĩ quan sát hình ảnh bên trong ống tiêu hóa trên.
Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể thực hiện các thủ thuật sau:
- Lấy mẫu mô để sinh thiết: Đây là thủ thuật lấy một mẫu mô nhỏ ở vị trí bất thường trong dạ dày để xét nghiệm, giúp chẩn đoán chính xác bệnh lý.
- Cắt polyp: Polyp là những khối u lành tính phát triển ở niêm mạc dạ dày. Bác sĩ có thể sử dụng dụng cụ cắt polyp để loại bỏ polyp, giúp ngăn ngừa polyp phát triển thành ung thư.
- Cầm máu: Nếu có chảy máu trong dạ dày, bác sĩ có thể sử dụng dụng cụ cầm máu để cầm máu.
Chuẩn bị nội soi dạ dày gây mê
Trước khi nội soi dạ dày gây mê, bệnh nhân cần chuẩn bị theo hướng dẫn của bác sĩ, bao gồm:
- Chế độ ăn uống: Bệnh nhân cần nhịn ăn ít nhất 6 tiếng trước khi nội soi.
- Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ: Bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân sử dụng thuốc giảm đau, thuốc an thần, thuốc kháng sinh,… trước khi nội soi.
- Thông báo cho bác sĩ về các bệnh lý nền, dị ứng thuốc,…
Sau nội soi dạ dày gây mê
Sau nội soi dạ dày gây mê, bệnh nhân cần lưu ý:
- Không ăn uống trong vòng 2 tiếng sau nội soi
- Thông báo cho bác sĩ nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như đau bụng, nôn mửa,…
