QUY TRÌNH CHUẨN BỊ - LỢI ÍCH CHẠY THẬN
18-08-2024

I- Quy trình chạy thận nhân tạo diễn ra như thế nào?

1. Chuẩn bị, khởi động máy

• Khởi động và quan sát toàn bộ hệ thống nước, tháo bỏ phần nước ứ đọng, kiểm tra lưu lượng cùng độ dẫn điện của hệ thống nước. (2)
• Kiểm tra máy thận, độ dẫn điện của dịch lọc, những báo động an toàn của máy, đảm bảo máy thận đạt lưu lượng 500ml/phút, không còn chất sát trùng.

• 2. Kiểm tra người bệnh trước khi lọc máu

  Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra tình trạng lâm sàng của người bệnh trong 24 giờ trước khi lọc máu, cụ thể:

• Đo điện tim, kiểm tra tình trạng tim mạch hiện tại và chụp X-quang tim phổi.
• Các thuốc và điều trị gần nhất: Các chỉ định và thay đổi liều lượng thuốc.
• Những chỉ số sinh hóa thông thường và những xét nghiệm gần nhất như điện giải đồ, photpho, canxi, pH, axit uric, CO2, hemoglobin, hematocrit, protein máu, tình trạng đông máu, men tim, tiền sử dị ứng, nhóm máu Rh, sự ngưng kết bất thường.

• Sau đó, bác sĩ sẽ đưa ra những chỉ định cho buổi lọc bao gồm những xét nghiệm trước và sau lọc, thời gian lọc, lưu lượng máu, siêu lọc, thuốc chống đông, quả lọc. Ngoài ra, người bệnh cũng được theo dõi kỹ lưỡng trong suốt buổi lọc và khi kết thúc buổi lọc.

  3. Chuẩn bị người bệnh

  Trước khi tiến hành chạy thận nhân tạo, điều dưỡng cần tiến hành:

• Cân người bệnh: Điều dưỡng lấy đúng số cân nặng của người bệnh, lưu ý cần trừ giày dép, quần áo… Nếu có nghi ngờ, điều dưỡng có thể cân lại người bệnh nhiều lần để đảm bảo lấy được số cân nặng chính xác.
• Đo huyết áp và mạch của người bệnh trong tư thế đứng và nằm. Điều dưỡng ghi chép cẩn thận những thông số này vào sổ theo dõi của người bệnh.
• Trải ga giường rồi yêu cầu người bệnh nằm lên để chuẩn bị lọc máu.
• Tiến hành sát trùng cẩn thận tay FAV của bệnh nhân.

• 4. Nối vòng tuần hoàn ngoài cơ thể

  4.1 Hướng dẫn người bệnh tư thế chuẩn bị chọc tay:

• Người bệnh cần nằm đúng tư thế (tư thế nằm hoặc nửa nằm). Giường được điều chỉnh với mức cao vừa phải.
• Máy lọc thận đã sẵn sàng và không có bất kỳ báo động nào.

• 4.2 Những bước chuẩn bị dụng cụ gồm:

• Mở hộp vô trùng chứa những dụng cụ lọc máu. Nhân viên y tế đặc biệt cẩn thận mọi thao tác nhằm tránh nhiễm trùng.
• Lắp quả lọc: Cần tiến hành kiểm tra đối chiếu thông tin của người bệnh, tránh nhầm lẫn. Tiến hành đuổi khí thật kỹ, tốc độ bơm 90 – 120 ml/phút, đồng thời cần vỗ nhẹ vào quả lọc. Thao tác này sẽ đảm bảo không khí trong quả lọc được thoát hết ra ngoài. Khi còn khoảng 300ml dịch, tiến hành quay vòng dịch trong quả lọc với Heparin. Các râu của đường dây cần được xả rửa sạch.
• Đuổi khí: Đầu xanh (đầu tĩnh mạch) quả lọc cần quay lên trên.
• Điều dưỡng và bệnh nhân cần đeo khẩu trang.
• Điều dưỡng chuẩn bị ống lấy máu, kim và găng, gạc đã thấm chất sát trùng.
• Điều dưỡng đeo găng vô trùng rồi lấy săng vô trùng, trải săng dưới cánh tay của người bệnh. Tiến hành sát trùng lại tay của người bệnh bằng miếng gạc thấm chất sát trùng, garo.

• 4.3 Các bước tiến hành chọc FAV:

• Cần xác định đường đi của mạch máu (FAV) bằng đầu ngón tay.
• Tiến hành chọc FAV: Kim “động mạch” cần hướng về phía miệng nối. Trong khi, kim “tĩnh mạch” cần hướng lên cao (ngược với kim động mạch).
• Sử dụng băng dính vô trùng để cố định kim bằng.
• Thông kim bằng cách mở nút và nhanh chóng siết chặt lại, đóng khóa kim rồi thực hiện lấy bệnh phẩm.

• Tiến hành đặt chương trình lọc máu trên máy chạy thận nhân tạo kết hợp theo dõi người bệnh. Cần đặt chương trình lọc máu trước khi nối vòng tuần hoàn cho người bệnh.

  Tiến hành nối vòng tuần hoàn và chạy thận. Khi các chức năng của máy chạy thận nhân tạo sẵn sàng, tiến hành lọc máu, lưu ý liều tấn công và liều duy trì heparin. Trong quá trình lọc, cần tăng tốc độ máu lên từ từ, kiểm tra áp lực động mạch, tĩnh mạch trên màn hình và kiểm tra các đèn báo an toàn của máy. Tiếp theo, kiểm tra đường dây trên ga, cố định đường dây vào ga, tránh để dây quệt trên đất, tránh vướng phải.

  Trong quá trình chạy thận nhân tạo, người bệnh được theo dõi toàn trạng, theo dõi chặt chẽ từng giờ những thông số huyết áp, mạch và nồng độ dịch lọc (thành phần Na+ và Bicarbonat). Người bệnh đái tháo đường còn được theo dõi chỉ số đường huyết. Tất cả những dấu hiệu của người bệnh được ghi chép đầy đủ.

  Tiến hành trả máu lại cho người bệnh. Trong quá trình này, người bệnh được đưa toàn bộ máu ở vòng tuần hoàn vào cơ thể và kết thúc buổi lọc. Khi thời gian cài đặt buổi chạy thận đã hết, thời gian trên màn hình máy chạy thận là 0.00, tiến hành trả máu cho người bệnh, kết thúc buổi lọc. Sau đó, đấu những đầu dây và đặt quả lọc vào túi để bảo quản, rút kim FAV ra khỏi tay của người bệnh và ép vào điểm chọc kim 15 – 20 phút.

   

• II - Lợi ích của chạy thận nhân tạo

  Chạy thận nhân tạo giúp cơ thể kiểm soát huyết áp và duy trì sự cân bằng thích hợp của chất lỏng cùng những khoáng chất khác nhau như kali, natri trong cơ thể. Quá trình chạy thận nên được bắt đầu tốt nhất là trước khi thận ngừng hoạt động tới mức gây ra những biến chứng đe dọa tính mạng.